7

7. Sınıf Fen Bilimleri • 1. Dönem 1. Yazılı Soruları

MEB Açık Uçlu Ölçme Çerçevesi • 1, 2, 3, 4 ve 5. Senaryolar (Çözümlü)

Adı Soyadı:
Sınıfı / No:
Tarih:
FEN BİLİMLERİ DERSİ

1. DÖNEM 1. YAZILI SINAVI

1. SENARYO (ÖĞRENCİ SAYFASI)

ALINAN PUAN
/100
Cevaplarınızı ilgili boşluklara yazınız. 9 Soru • Toplam 100 Puan
FB.7.1.1 Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojileri karşılaştırabilme 10 Puan
1.

Uzay teleskobu ile yer tabanlı teleskoplardan hangisi gök cisimlerini daha net görüntüler? Nedenini bir cümleyle yazınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
FB.7.1.1 Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojileri karşılaştırabilme 10 Puan
2.

Uzay sondası ile uzay mekiğinin kontrol biçimlerini karşılaştırıp farkı yazınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
FB.7.1.4 Yıldızların yaşamını açıklayarak yapılandırabilme 10 Puan
Büyük Kütleli Bir Yıldızın Yaşam Süreci
Bulutsu (Nebula) Büyük Yıldız Kırmızı Süperdev ? Nötron Yıldızı Kara Delik
3. soruyu yukarıdaki şekle göre cevaplayınız.
3.

Şemadaki ? yerine gelmesi gereken evreyi yazınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
FB.7.1.5 Yıldız, galaksi ve evren kavramlarını açıklayarak yapılandırabilme 10 Puan
Gök Bilimci Edwin Hubble

"Edwin Hubble, 1920'lerde Samanyolu'nun ötesinde sayısız galaksi keşfetti. Adını taşıyan teleskop evren anlayışımızı değiştirdi."

4. soruyu yukarıdaki metne göre cevaplayınız.
4.

Yıldız, galaksi ve evreni küçükten büyüğe sıralayınız. Metne göre evren ile galaksi arasındaki ilişkiyi bir cümleyle açıklayınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
FB.7.2.1 Fiziksel anlamda yapılan işin bağlı olduğu faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme 15 Puan
5.

Cümlelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu parantez içinde belirtiniz.

(   ) D   (   ) Y Arabayı uyguladığı kuvvet doğrultusunda iten adam fiziksel anlamda iş yapmıştır.
(   ) D   (   ) Y Koliye yukarı yönde kuvvet uygulayan ancak koli yukarı yönde hareket etmediği için işçi fiziksel anlamda iş yapmıştır.
(   ) D   (   ) Y Cisme kuvvet uygulandığı hâlde cisim hiç yer değiştirmediyse fiziksel anlamda iş yapılmamıştır.
FB.7.2.1 Fiziksel anlamda yapılan işin bağlı olduğu faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme 15 Puan
Öğrencilerin Özdeş Kutulara Eşit Net Kuvvet Uygulayarak Aldırdığı Yol Grafiği
Yer Değiştirme (m) Ali (2m) Can (6m) Efe (4m)
6. soruyu yukarıdaki şekle göre cevaplayınız.
6.

Grafiğe göre en çok işi hangi öğrenci yapmıştır? Nedenini yazınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
FB.7.2.1 Fiziksel anlamda yapılan işin bağlı olduğu faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme 10 Puan
7.

Net kuvvet 2 katına çıkarılırsa, yer değiştirme aynı kalırken yapılan iş nasıl değişir? Nedenini yazınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
FB.7.2.2 Enerji çeşitlerinden kinetik ve potansiyel enerjiyi karşılaştırabilme 10 Puan
8.

Barajdaki suyun ve virajı dönen yarış arabasının sahip olduğu enerji türlerini yazınız.

Barajda biriken su: ............................................................................
Virajı dönen araba: ............................................................................
FB.7.2.2 Enerji çeşitlerinden kinetik ve potansiyel enerjiyi karşılaştırabilme 10 Puan
Cismin Farklı Yüksekliklerdeki Çekim Potansiyel Enerjisi Grafiği
Enerji (Ep) Yükseklik (h)
9. soruyu yukarıdaki şekle göre cevaplayınız.
9.

Yükseklik arttıkça cismin çekim potansiyel enerjisi nasıl değişir? Yazınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
Adı Soyadı:
Sınıfı / No:
Tarih:
FEN BİLİMLERİ DERSİ

1. DÖNEM 1. YAZILI SINAVI

2. SENARYO (ÖĞRENCİ SAYFASI)

ALINAN PUAN
/100
Cevaplarınızı ilgili boşluklara yazınız. 7 Soru • Toplam 100 Puan
FB.7.1.1 Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojileri karşılaştırabilme 15 Puan
1.

TÜRKSAT 4A ve GÖKTÜRK 2 uydularının kullanım amaçlarını yazarak karşılaştırınız.

TÜRKSAT 4A: ............................................................................................................
GÖKTÜRK 2: ............................................................................................................
FB.7.1.1 Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojileri karşılaştırabilme 10 Puan
2.

Uzay mekiği ile uzay istasyonunu yeniden kullanılabilme özelliği bakımından karşılaştırınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
FB.7.1.3 Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemleri çözebilme 15 Puan
Gazete Haberi: Yörüngedeki Çöpler

"Bilim insanları, Dünya'nın çevresinde dönen ve işlevini yitirmiş uydu ile roket parçalarının her geçen yıl arttığını belirtiyor. Bu parçalar çok yüksek hızlara ulaştığı için küçük bir parça bile çalışan bir uyduya büyük zarar verebiliyor. Uzmanlar önlem alınmazsa haberleşme gibi alanlarda aksamalar yaşanabileceği uyarısında bulunuyor."

3. soruyu yukarıdaki metne göre cevaplayınız.
3.

Haberde anlatılan problemi adlandırınız ve bu problemin çözümüne yönelik bir önlem yazınız.

Problem: ............................................................................................................
Çözüm önerisi: ............................................................................................................
FB.7.1.5 Yıldız, galaksi ve evren kavramlarını açıklayarak yapılandırabilme 15 Puan
4.

Güneş, Samanyolu galaksisinde yer alan bir gök cismidir. Buna göre yıldız ve galaksi kavramlarını birer cümleyle açıklayınız.

Yıldız: ............................................................................................................
Galaksi: ............................................................................................................
FB.7.2.1 Fiziksel anlamda yapılan işin bağlı olduğu faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme 15 Puan
Koli F (Yukarı) Koli yerinden oynamıyor (Δx = 0)
5. soruyu yukarıdaki duruma göre cevaplayınız.
5.

Şekildeki durumda fiziksel anlamda iş yapılmış mıdır? Nedenini yazınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
FB.7.2.1 Fiziksel anlamda yapılan işin bağlı olduğu faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme 15 Puan
İş (Joule) Yer Değiştirme (m) Kuvvet (F) Sabit
6. soruyu yukarıdaki grafiğe göre cevaplayınız.
6.

Grafiğe göre kutuya uygulanan kuvvet sabitken yer değiştirme arttıkça yapılan iş nasıl değişir? Nedenini yazınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
FB.7.2.1 Fiziksel anlamda yapılan işin bağlı olduğu faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme 15 Puan
7.

Fiziksel anlamda iş yapılabilmesi için gerekli olan iki koşulu yazınız.

1) ....................................................................................................................
2) ....................................................................................................................
Adı Soyadı:
Sınıfı / No:
Tarih:
FEN BİLİMLERİ DERSİ

1. DÖNEM 1. YAZILI SINAVI

3. SENARYO (ÖĞRENCİ SAYFASI)

ALINAN PUAN
/100
Cevaplarınızı ilgili boşluklara yazınız. 8 Soru • Toplam 100 Puan
FB.7.1.1 Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojileri karşılaştırabilme 15 Puan
İki Uzay Teleskobu

"Hubble Uzay Teleskobu 24 Nisan 1990'da Dünya yörüngesine taşınmıştır. James Webb Uzay Teleskobu ise 25 Aralık 2021'de uzaya gönderilmiştir. Webb teleskobu, Hubble'dan 100 kat daha güçlüdür. Rokete sığması için katlanarak gönderilmiş, uzayda açılarak gerçek boyutuna ulaşmıştır."

1. soruyu yukarıdaki metne göre cevaplayınız.
1.

Metne göre Hubble ve James Webb uzay teleskoplarını gönderilme zamanı ve güç bakımından karşılaştırınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
FB.7.1.1 Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojileri karşılaştırabilme 10 Puan
2.

Uzay roketi ile uzay istasyonunun görevlerini karşılaştırarak aralarındaki farkı yazınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
FB.7.1.3 Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemleri çözebilme 15 Puan
3.

Görev süresi dolan uydular yörüngede kalıp küçük parçalara ayrılınca, bu parçalar çok yüksek hızlara ulaşarak uzay araçlarına zarar verebilmektedir. Bu problemi azaltmak için iki çözüm önerisi yazınız.

1) ....................................................................................................................
2) ....................................................................................................................
FB.7.1.4 Yıldızların yaşamını açıklayarak yapılandırabilme 10 Puan
Yıldızın Oluşumu Aşaması
Bulutsu ? Yıldız
4. soruyu yukarıdaki şekle göre cevaplayınız.
4.

Şemada ? ile gösterilen yapının adını yazınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
FB.7.2.1 Fiziksel anlamda yapılan işin bağlı olduğu faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme 15 Puan
Kutu F (Sağa) G N Hareket Yönü: Sağa ➔
5. soruyu yukarıdaki şekle göre cevaplayınız (G ve N kuvvetleri birbirini dengelemektedir).
5.

G, N ve F kuvvetlerinden hangisi kutuya fiziksel anlamda iş yaptırmıştır? Nedenini yazınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
FB.7.2.1 Fiziksel anlamda yapılan işin bağlı olduğu faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme 10 Puan
6.

Fiziksel anlamda yapılan iş hangi iki niceliğe bağlıdır? İşin birimini yazınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
FB.7.2.2 Enerji çeşitlerinden kinetik ve potansiyel enerjiyi karşılaştırabilme 15 Puan
7.

Aşağıdaki durumları sahip oldukları enerji çeşidiyle harfleri parantez içine yazarak eşleştiriniz.

1. [   ] Uçan kuş
2. [   ] Gerilmiş lastik
3. [   ] Rafta duran kitap
a) Çekim potansiyel enerjisi
b) Kinetik enerji
c) Esneklik potansiyel enerjisi
FB.7.2.2 Enerji çeşitlerinden kinetik ve potansiyel enerjiyi karşılaştırabilme 10 Puan
8.

Aynı yükseklikteki raflarda duran 1 kg'lık ve 3 kg'lık iki kitaptan hangisinin çekim potansiyel enerjisi daha büyüktür? Nedenini yazınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
Adı Soyadı:
Sınıfı / No:
Tarih:
FEN BİLİMLERİ DERSİ

1. DÖNEM 1. YAZILI SINAVI

4. SENARYO (ÖĞRENCİ SAYFASI)

ALINAN PUAN
/100
Cevaplarınızı ilgili boşluklara yazınız. 6 Soru • Toplam 100 Puan
FB.7.1.3 Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemleri çözebilme 20 Puan
Dünya Çevresindeki İşlevsiz İnsan Yapımı Cisimlerin Yıllara Göre Artışı
Çöp Sayısı Yıllar
1. soruyu yukarıdaki grafiğe göre cevaplayınız.
1.

Artış önlem alınmadan sürerse uzay araştırmaları ve haberleşmede nasıl bir sorun yaşanır? Sorunu azaltacak bir çözüm önerisi yazınız.

Yaşanabilecek sorun: ............................................................................................................
Çözüm önerisi: ............................................................................................................
FB.7.1.4 Yıldızların yaşamını açıklayarak yapılandırabilme 15 Puan
2.

Kütlesi Güneş'in yaklaşık 20 katı olan K ile Güneş kütlesindeki L yıldızından hangisinin ömrü daha kısadır? Nedenini ve her ikisinin yaşamının nasıl sona ereceğini yazınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
FB.7.1.5 Yıldız, galaksi ve evren kavramlarını açıklayarak yapılandırabilme 15 Puan
Öğrenci Görüşü (Deniz)

"Kitapta Hubble'ın 1920'lerde Samanyolu'nun ötesinde sayısız galaksi keşfettiğini okudum. Ama bence evren yalnızca Samanyolu'ndan oluşur, çünkü Güneş de onun içinde."

3. soruyu yukarıdaki metne göre cevaplayınız.
3.

Deniz'in düşüncesi doğru mudur? Hubble'ın keşfine dayanarak yıldız, galaksi ve evren ilişkisini de içeren gerekçeli bir cevap yazınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
FB.7.2.1 Fiziksel anlamda yapılan işin bağlı olduğu faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme 20 Puan
4.

Ali bir kutuyu 30 N'luk, Beyza aynı kutuyu 15 N'luk net kuvvetle kuvvet doğrultusunda sırasıyla 2 m ve 4 m itmiştir. Kimin işi daha fazladır? İşlemle gerekçelendiriniz.

İşlem ve Cevap Alanı:
FB.7.2.1 Fiziksel anlamda yapılan işin bağlı olduğu faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme 15 Puan
5.

Bir sandık, 20 N'luk net kuvvetle kuvvet doğrultusunda 5 m çekilmiştir. Yapılan iş kaç joule'dür? Sandık hiç yer değiştirmeseydi iş ne olurdu? Nedenini yazınız.

İşlem ve Cevap Alanı:
FB.7.2.2 Enerji çeşitlerinden kinetik ve potansiyel enerjiyi karşılaştırabilme 15 Puan
Kütleleri Eşit K, L ve M Arabalarının Hız Değerleri Grafiği
Hız (v) L (20) K (40) M (60)
6. soruyu yukarıdaki grafiğe göre cevaplayınız (Araç kütleleri eşittir).
6.

Kütleleri eşit K, L ve M arabalarının hızları grafikte verilmiştir. Kinetik enerjilerini küçükten büyüğe sıralayıp gerekçesini yazınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
Adı Soyadı:
Sınıfı / No:
Tarih:
FEN BİLİMLERİ DERSİ

1. DÖNEM 1. YAZILI SINAVI

5. SENARYO (ÖĞRENCİ SAYFASI)

ALINAN PUAN
/100
Cevaplarınızı ilgili boşluklara yazınız. 7 Soru • Toplam 100 Puan
FB.7.1.1 Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojileri karşılaştırabilme 10 Puan
Öğrenci Görüşü (Ece)

"Uzay sondası ile yapay uydu aynı araçtır. İkisi de uzayda görev yapar, Dünya'dan kontrol edilir ve güneş panelleriyle elektrik üretir."

1. soruyu yukarıdaki metne göre cevaplayınız.
1.

Ece'nin söylediklerine göre iki aracın ortak özelliklerini yazınız. Bu araçları birbirinden ayıran bir özelliği yazınız.

Ortak özellik: ............................................................................................................
Fark: ............................................................................................................
FB.7.1.1 Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojileri karşılaştırabilme 15 Puan
2.

Depremde bölgenin hasarının görüntülenmesi ve kesintisiz haberleşme sağlanması isteniyor. İMECE ve TÜRKSAT 5A'dan hangisi hangi görev için daha uygundur? Gerekçesiyle yazınız.

Hasarın görüntülenmesi: ............................................................................................................
Haberleşme: ............................................................................................................
FB.7.1.3 Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemleri çözebilme 15 Puan
3.

Uzay kirliliğini azaltmak için A) roketleri yeniden kullanılabilir üretmek, B) uzay çöplerini yakalayıp Dünya'ya getirmek tartışılıyor. Önlemlerin etkisini açıklayınız. Hangisi yeni çöp oluşumunu kaynağında azaltır? Gerekçesini yazınız.

A önleminin etkisi: ............................................................................................................
B önleminin etkisi: ............................................................................................................
Kaynağında azaltan önlem ve gerekçe: ...............................................................................
FB.7.1.5 Yıldız, galaksi ve evren kavramlarını açıklayarak yapılandırabilme 10 Puan
Kavram Eşleştirme Şeması
Güneş (Yıldız) ? Samanyolu Andromeda
4. soruyu yukarıdaki şemaya göre cevaplayınız.
4.

Şemadaki ? yerine gelecek kavramı yazınız. Samanyolu ve Andromeda'nın bu kavramla adlandırılma nedenini yıldız ve evrenle ilişkilendirerek açıklayınız.

Öğrenci Cevap Alanı:
FB.7.2.1 Fiziksel anlamda yapılan işin bağlı olduğu faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme 20 Puan
K ve L Cisimlerinde Yapılan İş - Yer Değiştirme Grafiği
İş (Joule) Yer Değiştirme (m) 40 J 80 J 4 m L K
5. soruyu yukarıdaki grafiğe göre cevaplayınız (L üstteki, K alttaki doğrudur).
5.

a) Grafikten K ve L'ye uygulanan net kuvvetleri bulunuz.
b) K 6 m yer değiştirdiğinde yapılan işi L'nin yapabilmesi için L kaç metre yer değiştirmelidir? İşlemleri yazınız.

İşlem ve Cevap Alanı:
FB.7.2.1 Fiziksel anlamda yapılan işin bağlı olduğu faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme 15 Puan
K, L ve M Cisimlerine Uygulanan Net Kuvvetler Grafiği
Net Kuvvet (N) K (20 N) L (40 N) M (10 N)
6. soruyu yukarıdaki grafiğe göre cevaplayınız.
6.

K 3 m, L 2 m yer değiştirmiştir. M'nin K ile aynı işi yapması için kaç metre yer değiştirmesi gerekir? L'nin işi K'ninkinden fazla mı, az mı? İşlemle gösteriniz.

İşlem ve Cevap Alanı:
FB.7.2.1 Fiziksel anlamda yapılan işin bağlı olduğu faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme 15 Puan
7.

Aşağıdaki durumlarda fiziksel anlamda iş yapılıp yapılmadığını ve gerekçelerini tablodaki alanlara yazınız:

No Durum İş Yapıldı mı? Gerekçe
I Ayşe duvarı itiyor, duvar duruyor. ........ ....................................................................
II Mert, çantayı yukarı kuvvetle tutup yatay 20 m yürüyor. ........ ....................................................................
III Can, kitabı 2 m yükseklikteki rafa yukarı kuvvetle koyuyor. ........ ....................................................................